Bitwa pod Kropiwną
2026-05-25„`html
Bitwa pod Kropiwną: Tło i kontekst
Bitwa pod Kropiwną miała miejsce w czerwcu 1920 roku, w czasie intensywnych działań zbrojnych związanych z wojną polsko-bolszewicką. Po zdobyciu Kijowa przez polskie siły 7 maja tego samego roku, front ustabilizował się na linii od Prypeci do Dniestru. Polacy, ciesząc się ze spektakularnego sukcesu, musieli jednak zmierzyć się z nową falą ofensywy ze strony Armii Czerwonej, która wykorzystała czas na reorganizację swoich jednostek i przygotowanie do ataku.
Sowiecka 1 Armia Konna, dowodzona przez Siemiona Budionnego, stała się kluczowym elementem tej ofensywy. Już 26 maja 1920 roku rozpoczęła ona swoje działania, które doprowadziły do przełamania polskiego frontu. Sowieci planowali odciąć polską 3 Armię, skupioną wokół Kijowa, poprzez zajęcie strategicznych punktów takich jak Korosteń i Żytomierz. Polscy dowódcy zdawali sobie sprawę z zagrożenia i zdecydowali się utworzyć grupę uderzeniową, aby przeciwdziałać sowieckim planom.
Przygotowania do walki
W obliczu nadciągającego niebezpieczeństwa, polska 3 Armia pod dowództwem gen. Edwarda Rydza-Śmigłego zaczęła wycofywać się w kierunku Korostenia. 10 czerwca rozpoczęto odwrót spod Kijowa, co było wynikiem presji ze strony sowieckich jednostek. W międzyczasie powstała grupa uderzeniowa pod dowództwem gen. Jana Romera, w skład której weszła Dywizja Jazdy gen. Jana Sawickiego.
Grupa ta miała za zadanie przeprowadzić atak na lewe skrzydło kawalerii Budionnego, by osłabić jej siły i zyskać czas dla wycofujących się oddziałów piechoty. W tym kontekście kluczowe stało się zabezpieczenie linii obronnych nad rzeką Słucz, gdzie miała odbyć się konfrontacja z sowieckimi jednostkami.
Walki pod Kropiwną
19 czerwca 1920 roku Dywizja Jazdy gen. Sawickiego przeszła za rzekę Słucz w rejon Rohaczowa. Z uwagi na zniszczone mosty, żołnierze musieli pokonać rzekę wpław lub korzystając z prowizorycznych kładek. Sytuacja była trudna, ale morale żołnierzy było wysokie – wszyscy zdawali sobie sprawę z wagę obrony przed nadciągającymi wojskami sowieckimi.
Następnego dnia, 20 czerwca, polskie jednostki – 14 pułk ułanów oraz 2 pułk szwoleżerów – otrzymały rozkaz wsparcia obrony nad Słuczą prowadzonej przez 3 Dywizję Piechoty Legionów. Polacy postanowili wykonać wypad mający na celu atak na skraj obrony nieprzyjaciela w kierunku Kropiwnej. W trakcie działań doszło do spotkania z awangardami 1 Armii Konnej.
Polacy uderzyli frontalnie na pozycje sowieckie, jednocześnie realizując manewr okrążający ze strony północnej poprzez dwa szwadrony 2 pułku szwoleżerów pod dowództwem porucznika Wincentego Karskiego. Atak był niespodziewany dla sowietów i doprowadził do rozproszenia ich ubezpieczeń, co pozwoliło Polakom na zdobycie jeńców oraz sprzętu wojskowego, w tym ciężkich karabinów maszynowych i artylerii.
Skutki bitwy
Bitwa pod Kropiwną była istotnym epizodem w szerszym kontekście wojny
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).