Krążowniki typu Novara

Wstęp

Krążowniki typu Novara stanowią istotny element historii marynarki wojennej Austro-Węgier w czasie I wojny światowej. Były to trzy lekkie krążowniki rozpoznawcze, które powstały jako ulepszona wersja wcześniejszego modelu – SMS „Admiral Spaun”. Okręty te zostały zaprojektowane z myślą o operacjach na Morzu Adriatyckim, gdzie miały pełnić kluczowe zadania związane z rozpoznaniem oraz wsparciem działań floty. W artykule tym przyjrzymy się ich konstrukcji, służbie oraz losom po zakończeniu wojny.

Konstrukcja i uzbrojenie krążowników

Krążowniki typu Novara charakteryzowały się nowoczesną jak na swoje czasy konstrukcją, która miała na celu zapewnienie im odpowiednich parametrów bojowych oraz szybkości. Każdy z tych okrętów był wyposażony w dziewięć dział kal. 100 mm, co stanowiło poprawę w stosunku do ich poprzednika, „Admirala Spauna”, który miał o dwa działa mniej. Dodatkowo, krążowniki dysponowały sześcioma wyrzutniami torpedowymi, co dawało im pewne możliwości w zakresie atakowania jednostek wroga z zaskoczenia.

Pomimo tych atutów, krążowniki typu Novara miały również swoje ograniczenia. Ich opancerzenie było stosunkowo lekkie, co czyniło je bardziej narażonymi na uszkodzenia podczas starć z silniejszymi jednostkami. Główną wadą była jednak relatywnie słaba siła ognia. W planach rozważano wyposażenie tych okrętów w działa kal. 120 mm lub nawet 150 mm, jednak sytuacja militarna oraz ograniczenia budżetowe nie pozwoliły na wprowadzenie tych zmian. Co więcej, kolejne projekty zakładały budowę nowych krążowników o większych możliwościach bojowych, lecz ostatecznie nie przeszły one poza etapy planowania.

Służba na Morzu Adriatyckim

Krążowniki typu Novara były idealnie przystosowane do operacji na Morzu Adriatyckim, gdzie często współpracowały z niszczycielami typu Tátra. Ich głównym celem stała się walka z włoską flotą oraz wspieranie działań austro-węgierskich sił morskich w regionie. Okręty te przeprowadziły szereg rajdów na włoskie porty, co miało na celu zakłócanie transportów i dostaw dla przeciwnika.

Jednym z najbardziej spektakularnych osiągnięć krążowników typu Novara był atak na brytyjską blokadę Cieśniny Otranto, który miał miejsce 15 maja 1917 roku. W tej akcji brały udział nie tylko krążowniki, ale również niszczyciele oraz niemieckie U-Booty. Efektem tego ataku było zatopienie 14 włoskich trawlerów, co znacząco wpłynęło na morale przeciwnika i podkreśliło skuteczność austro-węgierskiej floty w działaniach ofensywnych.

Losy po wojnie

Po zakończeniu I wojny światowej krążniki typu Novara znalazły się w rękach zwycięskich sił Ententy. Francja przejęła jeden z okrętów – „Novarę”, która otrzymała nową nazwę „Thionville”. Niestety, okręt ten został złomowany w 1942 roku. Włochy natomiast przejęły pozostałe dwa krążowniki: „Helgoland” i „Saida”, które zostały przemianowane na „Brindisi” i „Venezia”. Oba te okręty również zakończyły swój żywot na złomowiskach w 1937 roku.

Przekazanie tych jednostek do innych flot symbolizowało nie tylko koniec ich służby wojennej

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).