Kocimiętka naga
2025-11-27Kocimiętka naga – Nepeta nuda
Kocimiętka naga, znana również jako kocimiętka pannońska, to interesujący gatunek rośliny, który należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). To bylina, która ma swoje naturalne siedliska w południowej i środkowej Europie oraz w zachodniej i środkowej Azji. W Polsce występuje głównie na południu kraju, gdzie można ją znaleźć w Karpatach oraz w niektórych regionach województwa opolskiego, na Wyżynie Śląskiej i Lubelskiej, a także w dolinie Wisły, szczególnie w okolicach Sandomierza i Puław.
Morfologia kocimiętki nagiej
Łodyga
Łodyga kocimiętki nagiej jest wyprostowana i sztywna, osiągająca wysokość od 50 do 120 cm. Jej średnica wynosi od 3 do 5 mm. Cechą charakterystyczną tej rośliny jest to, że jest ona naga lub bardzo słabo owłosiona, co odróżnia ją od wielu innych gatunków z rodziny jasnotowatych.
Liście
Liście kocimiętki mają podłużnie jajowaty lub eliptyczny kształt, a niektóre mogą być lancetowate. Ich długość waha się od 3,8 do 6,5 cm, a szerokość od 1,8 do 2,5 cm. Rzadko można spotkać liście owłosione; najczęściej są one nagie. Ta cecha sprawia, że roślina jest dobrze przystosowana do swojego środowiska.
Kwiaty
Kwiaty kocimiętki nagiej zebrane są w liczne kwiatostany, które mają formę szczytowych wiech. Ich rozmiary wahają się od 3 do 8,5 cm długości i od 2,5 cm szerokości. Korona kwiatu jest purpurowa z rurką prostopadle uciętą. Charakterystycznym elementem kwiatów jest dolna warga z karbowaną środkową łatką oraz pręciki rozchylone szeroko na boki. Takie cechy przyciągają różne owady zapylające.
Biologia i ekologia kocimiętki nagiej
Kocimiętka naga jest byliną i hemikryptofitem, co oznacza, że jej pączki zimujące znajdują się na poziomie ziemi lub do 25 cm nad nią. Roślina ta kwitnie od lipca do września, co sprawia, że jest jednym z bardziej zauważalnych elementów florystycznych w tym okresie. Można ją spotkać w różnych siedliskach – preferuje suche zbocza, przydroża oraz zarośla. Kocimiętka naga ma liczbę chromosomów równą 2n=18.
Zmienność gatunku
Kocimiętka naga wykazuje pewne zróżnicowanie wewnętrzne i jest podzielona na cztery podgatunki. Pierwszy z nich to Nepeta nuda subsp. albiflora (Boiss.) Gams, który można spotkać od Macedonii po Liban. Drugi podgatunek to Nepeta nuda subsp. glandulifera Hub.-Mor. & P.H.Davis, który rośnie głównie w Turcji. Trzeci podgatunek to Nepeta nuda subsp. lydiae P.H.Davis również występujący w Turcji. Ostatni z wymienionych podgatunków to Nepeta nuda subsp. nuda (≡ Nepeta pannonica L.), który występuje w całym zasięgu gatunku i jest najczęściej spotykany.
Zagrożenia dla kocimiętki nagiej
Kocimiętka naga znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski z 2006 roku jako gatunek rzadki i potencjalnie zagrożony (kategoria R). W wyd
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).