Parafia Ewangelicko-Augsburska w Rynie
2025-09-24Parafia Ewangelicko-Augsburska w Rynie
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Rynie to jedna z ważniejszych wspólnot ewangelickich w regionie, która ma długą i bogatą historię. Należy do diecezji mazurskiej i znajduje się przy ulicy Partyzantów. Jej początki sięgają XVI wieku, kiedy to reformacja dotarła na te tereny, wprowadzając nowe nauki religijne oraz zmieniając oblicze lokalnej społeczności.
Historia parafii
Reformacja w Rynie rozpoczęła się w maju 1525 roku, za czasów panowania Zygmunta von Daniela, komtura krzyżackiego. Wówczas na zamku istniała kaplica, a także drewniana świątynia zlokalizowana na cmentarzu. Już 10 marca 1528 roku parafia została przyłączona do diecezji z siedzibą w Poznaniu. Pierwszy kościół został wybudowany na podzamczu tuż po przekształceniu parafii w ewangelicką.
W latach 1584-1604 powstał nowy budynek kościoła, który przeszedł poważną przebudowę w stylu neogotyckim pomiędzy 1871 a 1876 rokiem. Prace rozpoczął ksiądz Fryderyk Anders, a zakończył je ksiądz Karol Cludius. To właśnie on ufundował również witraże znajdujące się w prezbiterium. W trakcie przebudowy do świątyni dobudowano wieżę o wysokości 114 metrów, co uczyniło ją jednym z bardziej rozpoznawalnych obiektów w regionie.
Wyposażenie kościoła obejmowało ołtarz, ambonę, chrzcielnicę oraz konfesjonał ozdobione naczyniami liturgicznymi wykonanymi ze złota i srebra. W ołtarzu znajdował się obraz przedstawiający Zmartwychwstanie Jezusa, a organy pochodziły z warsztatu Terleckiego. Witraże zostały ofiarowane przez cesarza pruskiego Wilhelma I Hohenzollerna, co świadczy o znaczeniu tej wspólnoty.
Rozwój parafii i jej znaczenie
W 1904 roku parafia ryńska liczyła około 6200 wiernych, z czego 2025 mieszkało bezpośrednio w mieście. Warto zauważyć, że do końca XIX wieku instytucje edukacyjne były zarządzane przez parafię. W tym okresie zatrudniały one ponad dwudziestu nauczycieli, co pokazuje jak ważną rolę odgrywała parafia nie tylko w życiu religijnym, ale także społecznym i edukacyjnym lokalnej społeczności.
Ksiądz Albert Zapadka, który objął probostwo po księdzu Cludiusie, przyczynił się do dalszego rozwoju parafii poprzez budowę nowych budynków parafialnych oraz domu opieki. To on był również inicjatorem powstania kościoła filialnego w Użrankach, który w 1892 roku stał się samodzielną parafią.
W okresie międzywojennym nastąpiła dalsza rozbudowa infrastruktury religijnej. Parafia posiadała wszystkie budynki przy ulicy Partyzantów oraz kilka innych na terenie miasta. Działały dwa nabożeństwa: jedno odbywało się w języku niemieckim o godzinie 9:30, a drugie w języku polskim o godzinie 12:00. Na początku XX wieku wspólnota liczyła około 6000 członków.
Kryzys wojenny i odbudowa
Niestety, II wojna światowa przyniosła ze sobą wiele zniszczeń. Kościół spłonął w Wigilię Bożego Narodzenia 1940 roku, a nabożeństwa przeniesiono do kaplicy na zamku. Po wojnie społeczność ewangelicka była znacznie osłabiona;
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).