Polska nowela fantastyczna

Polska nowela fantastyczna – historia i znaczenie

Polska nowela fantastyczna to wyjątkowa seria wydawnicza, która ukazała się w latach 1983–1986. W jej skład weszło sześć tomów antologii, które zyskały uznanie wśród miłośników literatury fantastycznej. Seria, wydawana przez Wydawnictwo Alfa, została starannie przygotowana przez Stefana Otcetena, który zadbał o wybór utworów oraz ich opracowanie. Andrzej Pągowski natomiast nadał antologii charakterystyczną szatę graficzną. Nowela ta jest kontynuacją i rozwinięciem wcześniejszej antologii zredagowanej przez Juliana Tuwima, która ukazała się po raz pierwszy w 1949 roku.

Antologia Tuwima jako punkt wyjścia

Wydanie z 1949 roku, przygotowane przez Tuwima, miało za zadanie zgromadzić najciekawsze polskie utwory fantastyczne z minionych stuleci. Tuwim, znany poeta i eseista, podjął się niezwykle ambitnego zadania – stworzenia zbioru, który miałby odzwierciedlać bogactwo polskiej wyobraźni literackiej. Antologia ta była bardzo dobrze przyjęta przez krytyków i czytelników, co spowodowało, że postanowiono o jej wznowieniu i rozszerzeniu w kolejnych latach.

Reedycja z lat 80.

W latach 80. XX wieku Stefan Otceten postanowił odświeżyć i wzbogacić dzieło Tuwima. W wyniku jego pracy powstały nowe tomy, które zawierały zarówno klasyczne już teksty z wcześniejszych edycji, jak i nowe opowiadania, które wcześniej nie były publikowane lub zostały zapomniane. Otceten kierował się zasadą chronologii, co pozwoliło na zachowanie kontekstu historycznego oraz ewolucji polskiej fantastyki literackiej.

Tomy antologii – przegląd zawartości

Seria składa się z sześciu tomów, z których każdy ma swoją specyfikę i układ chronologiczny utworów. Każdy tom kończy się biogramami autorów, co przyczynia się do lepszego poznania twórczości pisarzy oraz ich wkładu w polską literaturę fantastyczną.

Tom I: Ja gorę

Pierwszy tom nosi tytuł „Ja gorę” i obejmuje utwory powstałe od końca XVIII wieku do dwudziestolecia międzywojennego. Wśród autorów znajdują się takie nazwiska jak Józef Maksymilian Ossoliński oraz Jan Potocki. Zróżnicowanie tematów i stylów sprawia, że czytelnik ma możliwość zapoznania się z szerokim spektrum polskiej fantastyki.

Tom II: Władca czasu

Drugi tom zatytułowany „Władca czasu” również gromadzi teksty z tego samego okresu co jego poprzednik. Znalazły się w nim utwory Bolesława Prusa oraz Antoniego Lange’a. Tematyka utworów oscyluje wokół magii, tajemniczych przygód oraz refleksji nad ludzką naturą.

Tom III: Podróż na Księżyc

Kolejny tom „Podróż na Księżyc” koncentruje się na utworach napisanych od połowy XVII wieku do lat 80. XIX wieku. Kryterium doboru tekstów było ich niepublikowanie po 1945 roku. W tym tomie można znaleźć m.in. „Rozmowę Europejczyka z wyspiarzem z królestwa Dumocala” autorstwa Stanisława Leszczyńskiego oraz „Peregrynację Wojciecha Zdarzyńskiego na Księżyc” Michała Dymitra Krajewskiego.

Tom IV: Król powietrza

Czwarty tom nosi

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).