Jan Gomoła (żołnierz)
2026-06-13
Wstęp
Jan Gomoła, znany również pod pseudonimem „Jawor”, był postacią, która znacząco wpisała się w historię Polski XX wieku. Jego życie to przykład oddania dla ojczyzny, zarówno podczas II wojny światowej, jak i w czasach późniejszych, gdy walczył o prawa społeczne. Urodził się 2 maja 1913 roku w Duisburgu jako syn wielkopolskich emigrantów, a swoje życie poświęcił służbie wojskowej i działalności społecznej.
Początki życia i kariera wojskowa
Gomoła przyszedł na świat w rodzinie Ludwika i Jadwigi Gomołów. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, jego rodzina wróciła do kraju, początkowo osiedlając się w Jarocinie, a następnie w Poznaniu. W okresie międzywojennym Jan rozpoczął swoją karierę wojskową, pełniąc służbę w 66 Kaszubskim pułku piechoty oraz Korpusie Ochrony Pogranicza „Czortków”. W trakcie zasadniczej służby wojskowej wykazał się dużymi umiejętnościami, kończąc szkołę podoficerską z wyróżnieniem.
Po zakończeniu służby Gomoła pracował jako handlowiec w Inowrocławiu, jednak jego życie szybko uległo zmianie. W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany do wojska jako dowódca drużyny w 59 pułku piechoty wielkopolskiej. Brał udział w kampanii wrześniowej, gdzie miał okazję walczyć na różnych frontach, od obrony Bydgoszczy po bitwę nad Bzurą oraz obronę Warszawy. Po kapitulacji stolicy trafił do niewoli, jednak szybko udało mu się uciec i powrócić do Poznania.
Działalność konspiracyjna
Po powrocie do Poznania Jan Gomoła zaangażował się w działalność Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW), gdzie uczestniczył w tworzeniu struktur konspiracyjnych na terenie Wielkopolski. W 1940 roku został wysiedlony do Krakowa, gdzie kontynuował swoją działalność w strukturach NOW, a od 1942 roku przeszedł do Armii Krajowej (AK). Tam ukończył kurs podchorążych, co pozwoliło mu na dalsze rozwijanie kariery wojskowej w szeregach konspiracyjnych.
W obliczu zagrożenia aresztowaniem, Gomoła schronił się w lasach koło Radłowa. Tam dowodził oddziałem partyzanckim Armii Krajowej „Janina” jako podporucznik „Jawor”. Jego oddział brał udział w wielu akcjach mających na celu osłonę polskiego ruchu oporu. Jednym z najważniejszych momentów było współdziałanie oddziału podczas akcji Most III, mającej na celu wsparcie lądowania alianckiego.
Akcja „Burza” i dalsze losy
W sierpniu 1944 roku Jan Gomoła wraz ze swoim oddziałem został włączony do struktury I batalionu „Barbara” 16 pułku piechoty AK. Dzięki swojemu zaangażowaniu oraz umiejętnościom dowódczym otrzymał awans na porucznika. W dniu 25 września 1944 roku jego działania podczas bitwy pod Jamną przyczyniły się do zdobycia uznania i odznaczenia Krzyżem Walecznych.
Po zakończeniu II wojny światowej Jan Gomoła musiał stawić czoła nowym wyzwaniom. Jego działalność w Armii Krajowej przyciągnęła uwagę władz komunistycznych, co skutkowało kilkukrotnym aresztowaniem i
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).